(History of callygraphy)تاریخچه خوشنویسی 

 

خط  از مهمترین دستاوردهای بشری،  هنگامی مورد توجه قرار خوهد گرفت که سیمائی زیبا و  نظری خوش داشته باشد. از استاد معظم ، دکتر الهی قمشه ای است که(( خط زیبا تجلی عا لم معنا در عالم صورت است. هنرسرایست روحانی که چرخشها و دوایر عالم هستی را بیاد می آورد و به زبان درس انس و الفت و مهربانی و نظم و تناسب و استواری می دهد و به آب لطف ، روح را تلطیف کرده و غبار لفظ از چهره معنی می شوید تا جمال حقیقت بی پرده میان گردد .)) سرچشمه هنر خوشنویسی به شکلی که امروزه آن را ما می شناسیم در واقع به نقاشیهای موجود در غارها بر می گردد و اگر به زمانهای گذشته زمانی که ارتباطات توسط گروهی از سربازان انجام می شد بر گردیم در می یابیم که کلمات نوشته شده تنها نمایش تصویری از حوادث مهم در زندگی انسانهای اولیه بوده است. در حدود 3500 سال قبل ازمیلاد مسیح مصریها خطوط تصویری به سبک خاصی اختراع کردند. این علائم بر روی مقبره ها حک شده یا توسط برسهایی رو کاغذ پاپیروس نقاشی می شدند.

 هزاران سال بعد یعنی  1000سال  قبل از میلاد ، فنیقیه ها یک گام جلوتر رفتند و یکی از اولین الفباها و سیستم های نوشتاری را بسط و توسعه دادند. خوشبختانه فنیقیه ای ها اقوامی بودند که زیاد در دریا مسافرت می کردند، آنها بلافاصله اختراع خود را به  بندرهایی که از آنجا می گذشتند می بردند آنها بر یونانی ها که بعدا شکل مخصوصی از خط را  به  اختراع کردند تاثیر شگرفی گذاشتند که 850سال قبل از میلاد توسط رومی ها برای آفرینش زبان لاتین مورد استفاده قرار گرفت.

          طی قرون وسطی، لاتین زبان مشترک کلیساها در اروپا بود و راهبان و عده کمی از اشراف و نجیب زادگان تنها اعضای باسواد جامعه را تشکیل می دادند. در همین قرون راهبان نویسنده  به دلیل گران بودن کاغذ یک سبک نوشتاری را تدوین نمودند که در آن کلمات نازکتر و باریک بودند و تعداد بیشتری از آنها در یک خط جای می گرفتند این سبک تحت عنوان گوتیک شناخته شده و بعنوان یک تکنیک نوشتاری عمومی در قرون وسطی در آمد.

          تا اواسط قرن پانزدهم یوهان گوتنبرگ نشریات چاپی را براساس حروف چینی گوتیک راهبان اختراع کرده بود .این تکنیک جدید چاپ شغل و حرفه راهبان را مورد تهدید قرار داد. اگرچه استفاده از نشریات چاپی همزمان با رواج و رونق گرفتن انواع هنرها در طول دوره رنسانس اروپا هنر خوشنویسی همچنان مورد تقاضای زیادی بود.

          همزمان با رواج و رونق گرفتن انواع هنرها در طول دوره رنسانس اروپا هنر خوشنویسی نیز بسیار رواج پیدا کرد خوشنویسی شکسته (کاپرپلیت)کلیشه شده که در آن چاپ خطوط ریزتر نسبت به رسم الخط ایتالیک  بود، خطاطان را مورد تهدید قرار داد و تا یکصد سال بعد هنر خوشنویسی لاتین در انحطاط و سراشیبی عمیقی قرار گرفت. جایگزین شدن قلمهای نوک پهن و سخت که توانایی ایجاد قوسهای خاص را نداشت را میتوان یکی دیگر از علل رکود خوشنویسی در قرن نوزدهم شمرد.

 اما         اگر بدلیل حضور و تلاش شاعر و هنرمند بریتانیا ویلیام موریس نبود، هنر خوشنویسی به یقین به انحطاط و نابودی رفته بود او توانست با ابداع قلم هایی با نوک هایی جدید خطاطی و هنر نویسندگی را به جایگاه گذشته خود بازگرداند.

     ممکن است تصور کنید که هنر خوشنویسی توانایی رقابت و مهمترین اختراع قرن بیستم یعنی کامپیوتر را نداشته باشد ،جایی که با یک بار کلیک نمودن ماوس به صورت الکترونیکی رسم الخط های متنوعی را دریک لحظه بر روی یک صفحه قرارگیرد   بدین ترتیب هنر دستنویسی توسط پاس های الکترونیک انتقال می یابد..

  اما در سرتاسر ایالات متحده امریکا و اروپا خوشنویسی توسط جوامع خطاطی بیش از بیش رونق دارد و براساس گفته خوشنویس سرشناس- ژولیان واترز- در طول یک سخنرانی در سال  1977در دانشکده ای در واشنگتن  » خوشنویسی در حقیقت همان آفرینش حروفی است که مجسم کننده متنی است که در حال نمایش آن هستند. «تعداد زیادی از هنرمندان برای بیان کامل متون و تصمیم گیری در مورد نمایش آنها به زیباترین نحو نیاز به یک پیش برنامه ریزی فکری دارند، این نوع احساس و هیجان را هیچگاه نمی توان به وسیله کامپیوتر ایجاد نمود و از نظر ژولیان واترز باید توسط هنرمند ایجاد و مورد تدبیر قرار گیرد.

          خوشنویسی یک هنر همگانی است که مرزهای آن محدود به اروپا و ایالات متحده نیست نه تنها در کشور ایران که قدمتی چندهزار ساله دارد ، بلکه  در حدود  1500سال قبل میلاد مسیح چینی ها نیز یک تکنیک نوشتاری پیچیده را توسعه دادند که 1500 حرکت در آن وجود دارد که مورد استفاده قرار می گرفت ، امروزه خوشنویسی از دیدگاه چینی ها از معتبرترین هنرها به شمار می رود. عرب ها نیز بواسطه تاریخچه خطاطی شان مشهور هستند.

          از نظر خطاطان واقعی هنر خوشنویسی تا مادامی که حداقل یک هنرمند علاقه مند به آن وجود داشته باشد زنده خواهد ماندو  خوشنویسی همچنان از اعماق وجود هنرمندانی برمی خیزد که احساس واقعی دستنوشته ها را با ترسیم کلمات بر می انگیزند.