نستعلیق از آغاز تا امروز

 نخستین بار میرعلی تبریزی در قرن 8 هجری، از ترکیب و ادغام 2 خط نسخ و تعلیق خطی به نام نستعلیق به وجود آورد که مورد اقبال واقع شد و این خط تحول عظیمی در هنر خوشنویسی به وجود آورد. نسختعلیق به مرور زمان به نستعلیق معروف شد و بحق از زیباترین، ظریف‌ترین و مشکل‌ترین خطوط فارسی است که به عروس خطوط فارسی معروف است.
پس از میرعلی تبریزی پسرش میرعبدالله و پس از او میرزاجعفر تبریزی و اظهار تبریزی در تکامل خط نستعلیق کوشش‌ها کردند تا نوبت به سلطانعلی مشهدی رسید که خدمات شایانی به این هنر اصیل کرد.
اساتید بسیاری پس از سلطانعلی مشهدی در تکامل این خط زحمات فراوانی کشیدند که ازجمله آنها می‌توان به میرعلی هروی و میرعمادالحسنی اشاره کرد. میرعمادی با نبوغ خود تغییرات و سبکی خاص در خط نستعلیق به وجود آورد که هنوز با گذشت قریب 400‌‌سال مورد استفاده و الهام‌بخش خوشنویسان است.
قرن‌های نهم، دهم و یازدهم هجری قمری را می‌توان قرن‌های درخشان هنر خوشنویسی دانست. درست در اواسط قرن یازدهم سومین خط خالص ایرانی یعنی شکسته نستعلیق به دست مرتضی قلی خان شاملو حاکم هرات از خط نستعلیق گرفته شد که علت آن تندنویسی، راحت‌نویسی و همچنین ذوق و خلاقیت ایرانی بود.
اما این هنر در غبار سال‌ها رنگ فراموشی به خود گرفت تا جایی که امروزه یکی از مهجورترین و شاید مظلوم‌ترین هنری به شمار رود که در حوزه هنر خوشنویسی به چشم می‌خورد.
این مهم تا جایی پیش رفت که وقتی چند سال پیش‌تر برخی کتاب‌های آموزشی دوره ابتدایی و راهنمایی با این خط‌الرسم نگاشته شد، بسیاری معترض شدند که نستعلیق خط خوانایی برای کودکان ایرانی نیست.
شاید باید به این مظلومیت این نکته را هم اضافه کرد که اکنون برپایی نمایشگاه‌های خوشنویسی آن هم در حوزه نستعلیق کمترین سهم را در حوزه نمایشگاه‌های خوشنویسی داخلی دارد و این مهم وقتی جدی‌‌تر می‌شود که اکنون با جدال‌های مجازی و غیرمجازی‌ای که میان 2 انجمن بزرگ خوشنویسی در ایران وجود دارد، کماکان هیچ نگارخانه‌ای بر پیشانی خود نام نگارخانه تخصصی خوشنویسی را نیاویخته است و بیراه نیست که بگوییم خوشنویسی ایرانی حتی یک انجمن کامل برای پوشش فعالیت‌های خویش ندارد.