خوشنویسان نوگرا و تحول اجباری....

آیدین آغداشلو درباره پیشینه این گرایش هنری درایران معتقد است : " از قرن سیزدهم هجری قمری ، ایجاد یک متن قابل قرائت - که مهمترین هدف خوشنویسی کهن بوده است - در جاهایی مثل سیاه مشق نویسی، اهمیت چندانی نمی یابد و در بسیاری قطعات، سعی عمده در راستای ترکیب بندی و شیوایی و زیبایی صفحه به کار می رود و با برهم خوردن کفه تعادل ، میان متن و ساختار خوشنویسانه ، ساختار عمده می شود و در پی آن ، آثاری انتزاعی به وجود می آید که در آن تنها از مدلول ها و شکل الفبای سنتی مورد توافق و ستایش استفاده می شود " .

وی ادامه می دهد : " خط نقاشی معاصر که از پشتوانه غنی آثار خوشنویسان معتبری چون ملک محمد قزوینی و نقاشانی چون اسماعیل جلایر و سیاه مشق نویسانی مانند میرزا غلامرضا اصفهانی و میرزا کلهر برخوردار بوده است ، با چنین هدف و نیتی آغاز می شود و پاسخ و مفری برای سنت ماقبل خود است ، که همچون هر دوران هنری دیگری به مرحله اشباع خود رسیده بود .
تصور رایج مبنی بر این که خوشنویسی جز رد صورت نقش بستن مرکب با قلم نی بر روی کاغذ گونه دیگری ندارد ، پیکره سنت تناور و گسترده و ممتدی را بنا می گذارد که همان سنت رسمی خوشنویسی قدیم ایرانی و اسلامی است . با وجود این، جستجوی هنرمندان خط نقاشی بی آن که بخواهند اعتبار و جایگاه خوشنویسی سنتی را انکار کنند ، زمینه ها و امکاتان بصری تازه و متنوعی را پدید می اورد که در عین متصل ماندن به خاطره و تکیه گاهی مطمئن و نیرومند ، موفق می شود با زبانی گسترده و جهانی ، با مخاطبانی از فرهنگ های متفاوت ارتباط یابد و پلی بین گذشته سنتی و جهان متحول امروز ایجاد کند "
آغداشلو تصریح می کند : " هنرمندان خط نقاشی از خاستگاههای متفاوتی می آیند ، گروهی از آنان به شدت به خوشنویسی سنتی تعلق دارند و وفاداری شان به مفردات حروف و شکل ثابت کلمات به کمال اعمال می شود و تنها در ترکیب بندی ها و رنگ آمیزی ها و حجم سازی ها ست که به طبع آزمایی و هنر نمایی می پردازند . گروهی دیگر نیز از خواستگاه و زمینه نقاشی معاصر ایران برخاسته اند . هنرمندان این دسته به قواعد و اصول خوشنویسی دلبستگی چندانی ندارند و به آن تنها به شکل دستمایه ای نگاه می کنند که از راه شگردهای خلاقه می توان در آن به تجربه های جدیدی دست یافت " .

با توجه به همه آنچه گفته شد ، به نظر می رسد ، بروز این گرایش های نوین ، بازخوردی از آنچه جامعه به آن نیاز دارد در آثار خوشنویسان جدید است و تحول صورت پذیرفته ناگریز بوده است . اما آنچه مهم است ، تطبیق این تحول با آن چه آکادمی هنر مدرن بنیان های آن را پی افکنده است، است . زیرا این گرایش ها داعیه آن را دارند ، نه تنها ریشه های سنت را در درون خود حفظ کرده اند بلکه از هماهنگی کاملی با نیاز های مدرنیته نیز برخوردارند . به همین دلیل نیزباید جوهر اصول آکادمیک هنر مدرن در آنها رایج باشد .
برخی از هنرمندان شرکت کننده در نمایشگاه خوشنویسی درگرایشهای نوین عبارتند ا : محمد احصائی ، نصر الله افجه ای ، فرامرز پیلارام ، جلیل رسولی ، زهرا رهنورد ، حسین زنده رودی ، علی صادقی ، حمید عجمی ، رضا مافی.

مهر